Op 1 april 2008 heeft op de BouwRAI 2008 het 2e­ Internationale PassiefHuis Congres plaatsgevonden. Tijdens deze dag deelden deskundigen uit binnen- en buitenland hun ervaringen op het gebied van passiefhuis woningbouw, utiliteitsbouw, renovatie, onderzoek en technologie met de belangstellenden en toonden zij de noodzaak van het energiezuinig bouwen in Nederland. De nadruk lag op de praktische aspecten van het bouwen met passiefhuis technologie, Dit is met name in de presentaties van de buitenlandse architecten uitgebreid aan bod gekomen.

Rein Willems -  Lid Eerste Kamer
Opening.
Oud president-directeur van Shell Nederland BV en lid van de Eerste Kamer: Rein Willems, stond als voorzitter van de Taskforce EnergieTransitie aan de wieg van het overheidsprogramma Schoon & Zuinig, waarin het kabinet haar ambities voor energiebesparing en duurzame energiebronnen beschrijft. Hij weet als geen ander wat er nodig is om de milieudoelstellingen van de overheid voor 2020 - 20% minder CO2-uitstoot en 100 PJ energiebesparing in de gebouwde omgeving - te halen. Het passiefhuis concept is een belangrijke factor in het bereiken van deze ambitieuze doelen.

Erik Franke - Franke Architekten
Inleiding.
Erik Franke neemt als architect en voorzitter van de Stichting PassiefHuis Holland al jaren het voortouw in Nederland in het praktisch bouwen met passiefhuis technologie. Niet alleen het belang van een goede communicatie met de bouwketen en de bewoners, maar met name ook oog voor kwaliteit en detail in alle fasen van het ontwikkelingsproces worden aangedragen als belangrijke peilers voor een passiefhuis project. Gerichte en specifieke scholing is daavoor de belangrijkste voorwaarde.

Gudrun Langmack - Architekturbüro Gudrun Langmack
Architecte, zeer ervaren in het renoveren met passiefhuis technologie.
Gudrun Langmack geeft aan de hand van twee voorbeeldprojecten in Keulen tekst en uitleg over de praktijk van het renoveren met passiefhuis technologie. Knelpunten blijken vaak te liggen in de detaillering tijdens de uitvoering. De veranderingen wat betreft architectuur, isolatiewaarden en verbruik worden per project naast elkaar getoond en gevolgd door een overzicht van de gemaakte kosten.Ten slotte wordt er stil gestaan bij de redenen waarom we het allemaal doen: de bewoners, het milieu en de toekomst.

Albert Cornel - Aramis Wonen
Manager Vastgoed Aramis Wonen.
Door de stijgende energielasten vormen de kosten voor gas en elektra een steeds groter deel van de totale maandlasten voor huisvesting. Nergens merkt men dit zo hard als in de sociale woningbouw. Woningbouwcorporatie Aramis Wonen uit Roosendaal heeft het beheersen van de woonlasten hoog in het vaandel staan en heeft recentelijk concrete stappen genomen om hier wat aan te doen. In de wijk Kroeven, een monotone wijk uit 1967, zullen het komend jaar hoogst waarschijnlijk 246 bestaande woningen gerenoveerd worden m.b.v. passiefhuis technologie: uniek op deze schaal in Nederland. Daarnaast is Aramis Wonen van plan in deze wijk ook nog eens 110 nieuwe passiefhuizen te bouwen. De bewoner staat hierbij centraal. Infodagen en excursies naar bestaande passiefhuis projecten in binnen- en buitenland geven bewoners de gelegenheid zich te laten informeren. Bouwen en renoveren met passiefhuis technologie brengt meerkosten met zich mee. Aramis Wonen is druk bezig methoden te ontwikkelen waarmee deze meerkosten door middel van o.a. huurprijsaanpassing en energie-exploitatie dekkend gemaakt kunnen worden.

Michael Müller - Architektur Contor Müller Schlüter
Architect van o.a. een school en een studentencomplex met passiefhuis kwaliteit.
Op een school verblijven grote groepen kinderen elke dag weer lang in een relatief kleine ruimte. CO2 metingen tonen aan dat bij traditioneel gebouwde scholen de luchtkwaliteit soms schrikbarend hard toeneemt. Slechte luchtkwaliteit beïnvloedt de concentratie en het leervermogen van de leerlingen, waardoor de prestaties achteruit gaan. Dankzij goede balansventilatie kent een passiefhuis school dit probleem niet. Michael Müller laat met zijn “prototypes voor een nieuwe passiefhuis generatie” twee geslaagde voorbeelden van passiefhuis technologie in de scholenbouw zien.

Pieter Weijnen - FARO Architecten
Architect: één van de eerste passiefhuis architecten in Nederland.
Op het Steigereiland in IJburg heeft Pieter Weijnen zijn eigen experimentele, lage-energie woning gebouwd. Een bijzondere woning, maar geen passiefhuis. Vandaar dat Pieter Weijnen heeft besloten om nog geen 100 meter verderop een nagenoeg exacte kopie van zijn huidige woning neer te zetten, deze keer te bouwen volgens de passiefhuis principes. Naast het passiefhuis concept is FARO ook op andere manieren met duurzaamheid bezig. Hergebruik, energiebesparing, flexibiliteit, kwaliteit en schoonheid zijn de vijf peilers van hun aanpak.

Rainer Vallentin - Vallentin + Reichmann - Architekten
Architect en pionier op het gebied van passiefhuis technologie, stedenbouw en architectuur.
Rainer Vallentin laat de lange-termijn gevolgen van onze consumptiemaatschappij zien. De wereldwijde CO2 uitstoot zal moeten dalen om te voorkomen dat de zee ons overspoelt. Dit vraagt om ingrijpende maatregelen in de gebouwde omgeving, met name t.a.v. ons verbruik van energie. Aan de hand van een aantal concrete voorbeelden in München laat Vallentin zien hoe de energieconsumptie van een gezin met behulp van passiefhuis technologie drastisch kan worden verminderd.

• To fulfill the EU´s climate targets it is necessary to reduce greenhouse gas emissions by 80% until 2050.
• Today´s energy standards will at any rate miss the climate targets.
• Therefore the passivhouse standard is required for all new buildings after 2015. Furthermore old buildings have to be renewed with passivehouse components.   
• The building components useful life is about 50 years. So it takes a long time to reduce the energy consumption of all buildings.
• Therefore we need long-time objectives (2050). In that the passivhouse concept has a key position.

Stefan Hitthaler - Architektenbüro Hitthaler
Architect en pionier op het gebied van architectuur en passiefhuis technologie uit Zuid-Tirol, Italië.
Stefan Hitthaler laat aan de hand van zijn stijlvolle en prijswinnende ontwerpen zien dat innovatieve technologie en esthetiek hand in hand gaan. Zijn “out of the box” benadering van een renovatieproject van een boerderij in de Tiroolse bergen getuigt hiervan. Deze oude hoeve moest milieuvriendelijk worden gerenoveerd, maar tegelijkertijd zo veel mogelijk in de originele staat worden behouden, twee zeer conflicterende wensen. Als oplossing is een glazen stolp opgetrokken om de originele woning heen. Het oorspronkelijke ontwerp van de woning is in zijn geheel behouden en daarnaast is een aangenaam zonnige woonruimte toegevoegd aan de buitenkant van de oude gevels. Deze en vele andere projecten laten zien hoe  nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen leiden tot nieuwe innovatieve ontwerpen.

Stefan Oehler - Oehler Faigle Archkom Solar Architektur
Architect van Energon Ulm: het eerste grote kantoorgebouw ontworpen en gerealiseerd conform het passiefhuis concept.
Volgens Oehler kan de passiefhuis standaard worden uitgevoerd in elke bouwmethode, in elke architectonische stijl en met alle materialen, onder voorwaarde dat de passiefhuis principes te allen tijde integraal worden gerespecteerd gedurende het gehele proces tot en met de oplevering en het beheer van de woningen en gebouwen. De voordelen van het toepassen van passiefhuis technologie zijn: a) voor het milieu: minder verbruik CO2, b) voor de opdrachtgever: lagere gebruikskosten en langere levensduur dankzij de benodigde bouwkundige kwaliteit van een passiefhuis. Wie nu instapt in het leveren van passiefhuis kennis of specifieke passiefhuis producten heeft een voorsprong, want per 2015 wordt het passiefhuis de standaard voor nieuwbouw in de EU en kan niemand meer om het passiefhuis heen.

Discussie
Het publiek kreeg de kans om het panel van passiefhuis experts vragen te stellen en daarmee in discussie te treden. Veel vragen hadden betrekken op balansventilatie, en hoe de scepsis in Nederland omtrent balansventilatie kan worden ontzenuwd.
Afsluitend was er daarna een discussie met als onderwerp: Hoe zouden we één van de doelen - 100 PJ/jaar energiebesparing per 2020 - van het Platform energietransitie Gebouwde Omgeving (PeGO) kunnen bereiken?

Balansventilatie
Alle experts uit binnen- en buitenland waren het er over eens dat de praktijk glashard heeft aangetoond dat de luchtkwaliteit in passiefhuis woningen, scholen en kantoorgebouwen zonder uitzondering zeer goed is. Voorwaarden zijn wel een passiefhuis ontwerp met een uitstekende kierdichting, een goed installatie ontwerp, uitstekende uitvoering, regelmatig controleren/onderhouden/vervangen van de filters en een goede en begrijpelijke handleiding voor de gebruikers, zodat een duurzaam beheer van het balansventilatiesysteem is verzekerd.

100 PJ energiebesparing
Een besparing van 100 PJ (PetaJoule) per jaar is gelijk aan 3,16 miljard m3 aardgas. Dit is een excessieve doelstelling die volgens de aanwezige passiefhuis architekten alleen is te bereiken met radicale maatregelen, te weten de passiefhuis norm per direct leidend te maken voor zowel alle nieuwbouw- en renovatieprojecten in Nederland.

Slot
Alle sprekers met hun praktische en sensibele, maar vooral hoogwaardige inbreng worden bedankt voor hun komst naar Amsterdam. Deze bijeenkomst heeft één van de doelen van de Stichting PassiefHuis Holland – het implementeren van het passiefhuis concept in Nederland – volgens voorzitter Erik Franke weer een stukje dichterbij gebracht.

ir. M. Bekx
Stichting PassiefHuis Holland