Het eerste wat je opvalt als je de nulenergie woning van Alex Schotman en Anja Michielsen komt binnenlopen is de enorme hoeveelheid licht die de woning binnendringt. Geen schel licht dat in je ogen schijnt, maar een aangename warme herfstgloed die door de vele hoge en brede ramen in het huis en in de serre naar binnen valt. Een serre waar het zowel ‘s zomers als ‘s winters heerlijk toeven is. De Zuid Europese vegetatie in de serre geeft naast een prettig vochtgehalte ook een ontspannen frisheid waarvan ik me kan voorstellen dat menigeen dit graag als werkruimte zou hebben. Ook zorgt de vegetatie voor een mooie verstrooiing van het zonlicht in huis. Net als de grote vijver in de tuin dat doet.

Het aangename klimaat van de serre en het gehele huis wordt mede veroorzaakt door de drievoudige beglazing. De buitenste serrewand zorgt voor 50% minder warmte verlies uit het huis dat toch al tot in de naden toe geïsoleerd is.

Dat is dan ook één van de pijlers van het Passief Huis concept, waardoor Anja en Alex zich hebben laten inspireren bij het ontwerp van de woning. Zoveel mogelijk isoleren, zodat je zo min mogelijk energie zelf hoeft te verbruiken. De norm voor Passief Huizen is een maximaal jaarlijks energieverbruik voor ruimteverwarming van 15 kWh per m2.

Niet alle Passief Huizen zijn echter ook nulenergie woningen zoals die van Alex en Anja. Een nulenergie woning wekt evenveel energie zelf op als dat ze zelf verbruikt. Ze leveren zo’n 2800 kwh elektriciteit per jaar terug aan het net, nemen dat ook weer af en verbruiken zelf zo’n 1200 kwh uit de 5kWp aan zonnepanelen die ze op hun dak hebben liggen. Netto houden ze er dankzij de MEP subsidie regeling, waar ze nog op de valreep gebruik van konden maken er wel wat aan over, maar dat is niet de belangrijkste reden geweest om dit huis te laten bouwen. Een wezenlijke bijdrage leveren aan de klimaatverandering is wat hen drijft om dit soort huizen te bouwen. Huizen ja, want het volgende huis is al in aantocht. Een huis met nog meer ruimte en een weidser uitzicht, dat moet komen te staan in Arnhem Zuid, Schuytgraaf, aan de rand van de weilanden.

In 1988 begonnen ze met de bouw van een houtskelet woning, toen al aardig vooruitstrevend. Het huis was zuinig, ecologisch en goed geïsoleerd, maar netto bleef je energie afnemen van de energieleverancier. Het moest toch ook mogelijk zijn om helemaal niets te verbruiken?. Een nieuwe uitdaging was ontstaan en het echtpaar ging op zoek naar de mogelijkheden. Zo kwamen zij in aanraking met Erik Franke, oprichter van de Stichting Passief Huis Holland en bezochten zij het eerste Passief Huis in Nederland te Dalem. Ook bezochten zij een beurs voor Passief Huizen in Duitsland (Passivhaus Tagung) en daar vielen hen werkelijk de schellen van de ogen. In Duitsland , Oostenriijk en Zwitserland bleek er een enorme markt te zijn rond dit soort huizen en waren er al vele duizenden gebouwd.

Waar kennen we dit ook al weer van? Oh ja, de goede Duitse PV regeling (Erneuerbare Energie Geschätz), de vele Windturbineparken, de Europese CO2 uitstoot norm die Duitsland al bijna gehaald heeft…wat een heerlijk land.

Het was meteen overduidelijk dat dit was wat ze zochten. Samen met de architect gingen ze zelf aan de slag om hun ideale huis te bouwen. Een huis dat niet alleen energieneutraal was, maar waar aan de hele woonbeleving aandacht is gegeven. Ook komt het duurzame karakter terug in de keus voor Europees Larix in de ook met schuim geïsoleerde kozijnen, die een aanzienlijk deel van de meerkosten van het huis voor hun rekening namen.

Wat zijn nu de maatregelen die in deze woning zijn getroffen om tot dit prachtige resultaat te komen dat je voor zowel warmte als elektriciteit geheel van de zon kunt leven en genieten?

1. Het belangrijkste is de koudebrug vrije isolatie; de schil van het huis. De schil van het huis bestaat uit de vloer, de muren en het dak samen.

In de opbouw van de schilisolatie wordt ervoor gezorgd dat er geen steen of cement combinaties voorkomen die direct aansluiten op de buitenlucht, anders krijg je een koudebrug, een zogenaamde doorgifte van energie (warmte) naar buiten. Om dit te voorkomen wordt er voordat het stenen gedeelte van de muur gebouwd wordt (in dit geval kalkzandsteen) een laag isolerend materiaal zoals foamglas of Purenit  aangebracht als onderste laag van de muur.

Zeer belangrijk is dat elke kier gedicht wordt. Dit luistert heel nauw. En is een van de belangrijkste zaken die Anja en Alex nauwlettend in de gaten hielden bij de bouw van het huis. Slechte kozijn - muur aansluitingen komen dus niet voor.

Alle raampartijen zijn van drievoudig glas. Naast een goede warmte isolatie houdt dit ook al het geluid buiten.

De kozijnen zijn vele malen dikker dan standaard kozijnen. Naast dat ze zijn vervaardigd uit Europees Larix hout zit er ín het kozijn ook een laag schuim verwerkt. Opnieuw voor een grotere isolatiewaarde. (zie afbeelding)

2. De serre als passieve zonne-energie, natuurlijke ventilatie en extra isolatie

De serre is een belangrijke factor voor het klimaat in huis. Het zorgt voor een homogene temperatuur. Het drievoudig glas vangt de warmte van de zon zowel ‘s zomers als ‘s winters zodat er slechts weinig naverwarmd hoeft te worden. Ook zorgt het voor 50% minder energieverlies via de ramen. Daarnaast kun je de ventilatie binnenshuis voor een groot deel regelen door eerst de serre een tijdje open te zetten en dan later gereguleerd de balkondeuren boven of de glazen toegangsdeur naar de huiskamer te openen. Dit geeft 8 maanden van het jaar een heerlijke hoeveelheid frisse lucht. De overige vier maanden moet het huis zo veel mogelijk gesloten blijven en zorgt een balansventilatie systeem voor verse luchttoevoer van buiten. Dit gaat via onderstaande:

3. Ingenieuze warmtewisselaar, die de volgende 4 functies heeft:

* Balans Ventilatie. Verse buitenlucht wordt langzaam aangezogen via een 40 meter lange leiding die onder de grond (van de vijver in de tuin) doorloopt en zelfs bij 5 graden vorst in de winter zich met de aarde weet te verwarmen tot hij met een temperatuur van 10 graden de warmtewisselaar bereikt.
* Warmtewisselaar. De binnenkomende lucht van 10 graden loopt langs buisjes met lucht die afgezogen wordt voor luchtverversing, die een temperatuur van 20 graden hebben en hun warmte afgeven aan de ingekomen lucht van buiten die zodoende opwarmt tot 18 graden. Een optimaal gebruik van warmte dus. Dat betekent dat de binnengekomen lucht in het koude seizoen slechts 2 graden opgewarmd hoeft te worden voor een gewenste aangename binnentemperatuur.
Nu zou deze warmte opgewekt kunnen worden met de tevens ingebouwde
* Lucht warmtepomp. De “vieze” afgevoerde lucht van 12 graden kan langs een warmtewisselaar geleid worden die zich in het opslagvat van de zonneboiler bevindt om zo het huis te verwarmen. De bewoners hebben er echter voor gekozen dit apparaat nauwelijks te gebruiken, maar hun tegelkachel te gebruiken voor de naverwarming.
* Zonneboiler. Als laatste dient hetzelfde apparaat ook nog als opslagvat met warmtewisselaar voor de zonneboiler. Op de uiterste nok van het dak liggen twee vlakke plaat zonnecollectoren, die goed zijn voor de warmwatervoorziening.

4. Een tegelkachel
Een uniek ontwerp tegelkachel siert het centrum van het huis. Deze wordt gestookt op afvalhout en snoeihout en zorgt voor de verwarming van het huis in de koude periodes van het jaar. Het voordeel van een tegelkachel is dat je hem maar korte tijd hoeft op te stoken om vervolgens lange tijd te kunnen genieten van het nagloeien. Opnieuw een buitengewoon energie-efficiënte maatregel.

Deze hele set maatregelen kost overigens wel een aardige duit. Gemiddeld zijn deze huizen zo’n 5-10% duurder dan een vergelijkbare woning, die niet volgens het Passief Huis concept gebouwd wordt.
Echter de besparing zit hem in het volgende kneepjes, waar de familie Schotman dagelijks van geniet naast het heerlijke gevoel een wezenlijke bijdrage voor het klimaat te kunnen leveren:

1. Het huis vergt nauwelijks onderhoud. De kozijnen zijn zo ver naar binnen gebouwd via uitsparingen in de muur en de verder dan gebruikelijk overhangende dakrand dat ze niet geschilderd hoeven te worden. Ook het glas van de serre spoelt zichzelf schoon en geeft geen aanslag. Het aluminium frame van de serre kan gerust een eeuw mee. Het geheel zit bijzonder degelijk in elkaar.

2. Er is geen enkele uitgave aan energie. Dat is voor het gemiddeld verbruik van een gezin met twee kinderen toch snel een besparing van een 3000-5000 euro per jaar. Als je nagaat dat de zonnepanelen en het verwarmingssysteem zeker 25 – 30 jaar meegaan moge het duidelijk zijn dat de meerkosten zichzelf uiteindelijk terug verdienen.

3. De bewoners van dit huis hebben echt een passie voor ontwerpen. Naast het grotendeels ontwerpen van het eigen huis i.s.m. met de architect, is overal aandacht besteed aan groen. Op de 1,5 m bij 8m brede strook voortuin is een heuse bostuin aangelegd. In de tuin bevindt zich een grote vijver, die als natuurlijke zwemplek dient voor een frisse ochtendduik en ook de daken zijn niet vergeten. Een sedumdak en daktuin bevinden zich op de garage evenals op de zelf gebouwde houtgestookte sauna die in de tuin staat en weelderig omlijst wordt door slierten rode wingerd en bossen drogende uien, die in combinatie met de ochtendzon een waar bad van warme zachte kleuren voor je ogen geven

   Het huis staat momenteel overigens te koop wegens de verhuizing naar het nieuwe Nul energie huis in Arnhem dat in aantocht is. Geïnteresseerde kopers voor het huis kunnen via ons contact opnemen.